JİNEKOMASTİ

Jinekomasti, erkek memesinin büyümesidir. Tek göğüs ya da her iki göğüs de etkilenebilir. Her ne kadar bazı ilaçlar ve tıbbi sorunlar erkek göğsünün fazla gelişmesiyle ilgili olsa da, hastaların çoğunda olayı tetikleyici kesin bir neden bilinmemektedir. Başta kadınlık hormonu olan östrojen ve progesteron olmak üzere hormonlar meme dokusunun biyolojik gelişimini yönlendirmektedir. Erkeklik hormonları ise östrojenin meme dokusu üzerindeki etkilerini baskılamaktadır. Ergenlik döneminde ortaya çıkan jinekomastinin temelinde bu hormonların meme dokusuna etkisi arasındaki dengesizlik yatmaktadır. Doğuştan olan Klinefelter Sendromu, ya da testislerin alınması gibi erkeklik hormonu olan testosteronun seviyesinde azalmaya neden olan durumlar, testis tümörleri, böbrek üstü bezi tümörleri gibi kadınlık hormonu olan östrojenin seviyesinde artışa neden olan durumlar, şişmanlık, böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, tiroid hormonu dengesizliği, karaciğer tümörleri, alkol, simetidin, amfetamin, marihuana, trisiklik antidepresanlar, vücut geliştirmede kullanılan anabolik steroid gibi ilaç ve madde kullanımları, jinekomastiye neden olabilir. 10-16 yaşları arasındaki erkek çocuklarda %40'a varan oranlarda görülmektedir, %65 ile en yüksek oranda görülme dönemi, erkeklerin boyca büyüme hızının en yüksek değeri ile eş zamanlıdır. Yapılan araştırmalarda jinekomastinin, hastaların %27’sinde bir yıl, %7.7’sinde ise iki yıl sürdüğü, yetişkinlik çağında ise %4’ünde devam ettiği gözlenmiştir. Ergenlik döneminde erkeklerin %50-60 oranlarında görülür, 1-2 yıl kadar devam edip %75’i iki yılda, %90’ı üç yılda tamamen kaybolur. Yaşlılık döneminde ise yaşın ilerlemesi ile vücuttaki hormon dengelerinin değişmesiyle, vücutta yağ oranının artması sonucu meme kitlesinde de artış gözlenebilmektedir.

Meme, 2 ana dokudan ibarettir: Yağ dokusu ve meme bezleri. Jinekomastide bu dokulardaki artışa göre sınıflanır ve tedavi yöntemi belirlenir. Glandüler tip olarak adlandırılan jinekomastide meme bezlerinin büyüklüğünde bir artış söz konusudur. Adipoz tip olarak adlandırılan jinekomastide yağ dokusunda bir artış söz konusudur. Hem yağ dokusunun hem meme bezlerinin bir arada büyüdüğü tip ise bileşik tip olarak adlandırılmaktadır.

Jinekomasti tedavisinde izlenecek yol hastanın yaşına göre değişir. Ergenlik döneminde jinekomastinin kendi kendine kaybolabileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Bu dönemde ileri jinekomasti olgularında bir endokrinoloji uzmanı kontrolünde tıbbi tedavi de uygulanabilir. Jinekomastinin altında yatan tiroid, karaciğer ya da böbrek hastalıkları, ya da jinekomasti oluşturacak ilaç ve madde kullanımı gibi sebepler varsa öncelikle sebebin ortadan kaldırılmasına yönelik bir tedavi programı uygulanmalıdır. Hasta ergenlik dönemini geride bırakmış ve halen daha jinekomastisi devam ediyorsa, jinekomastinin altında yatan herhangi bir sebep yoksa bu durumda uygulanacak tek tedavi seçeneği cerrahidir. Bu durum, spor ya da diyet programları ile ortadan kaldırılamaz.

Ameliyat tekniği, meme büyümesine neden olan kitlenin hangi dokudan kaynaklandığına, memenin ne ölçüde büyüdüğüne ve deride de bir bollaşma olup olmadığına göre belirlenir. Meme büyümesi, meme bezlerinden kaynaklanıyorsa meme başının alt yarısından yarım çember şeklinde kesilerek meme altında dolgunluğu oluşturan kitle kesilerek çıkarılır. İçeride oluşan boşlukta kan birikimini önlemek amacıyla 1-2 gün kalacak şekilde dren diye adlandırılan plastik bir tüp yerleştirilir. Deri üzerindeki kesi, kendi kendine eriyen iplikler ile dikilerek kapatılır, böylece dikişleri alma gereği olmaz. Kesilen yer belli belirsiz bir iz bırakarak iyileşir. Memei büyümesi yağ dokusunun artışından kaynaklanıyorsa bu durumda liposuction tekniği uygulanır. Liposuction, vücutta belli bölgelerde birikim yapan yağların, küçük bir delikten girebilecek ince bir kanül yardımıyla vakum yapılarak çıkarılması işlemine denir. İşleme başlamadan önce, göğüs bölgesine kanamayı azaltıcı özel solüsyonlar injekte edilir. Böylece ameliyat esnasında kan kaybı ya hiç olmaz ya da çok az olur ayrıca ameliyattan sonra hissedilen ağrıyı da düşürür. Deriden sadece kanülün girebilmesine yetecek kadar 3-4 mm uzunluğunda delikler açılır. Açılan deliklerin içinden meme altına kanüller sokularak yağ dokusu vakum yapılarak emilir. Deride 3-4 mm lik kesiler olduğu için hemen hemen hiç iz bırakmadan iyileşir. Meme büyümesi hem meme bezlerinden hem de yağ dokusundan kaynaklanıyorsa yağ dokusu liposuction yöntemiyle, meme bezleri de meme altından kesilerek çıkarılır, yani her iki yöntem kombine edilerek uygulanır. Meme fazla miktarda büyümüşse meme altındaki dokular alındığında deride de bir miktar bolluk kalır. Bu durumda fazlalık olan derinin de kesilerek çıkarılması ve normal gerginliğini kazanması sağlanır. Derideki fazlalıkları çıkarmak ayrıca bir iz de bırakır.

Ameliyat uygun donanıma sahip bir hastanede yapılır. Anestezi tipi meme kitlesinin büyüklüğüne göre seçilir. Ameliyat geniş bir bölgeye uygulanmayacaksa lokal anestezi altında yapılabilir. Lokal anestezinin yeterli olmayacağı kadar geniş bir bölgeyi kaplıyorsa genel anestezi seçilir. Ameliyat süresi uygulanacak tekniğe göre 45 dakika ile 1,5 saat arasında değişir. Hasta aynı gün ya da 1 gün sonra hastaneden çıkabilir. Ağrılı bir ameliyat değildir, olabilecek hafif ağrı, normal ağrı kesici ilaçlar ile kontrol edilebilir. Ameliyattan 2 gün sonra banyo yapılabilir. Ameliyat sırasında meme bezleri kesilerek çıkarılmışsa göğüs bölgesine 1 hafta süreyle baskılı bandaj uygulanır,  liposuction uygulanmışsa göğüs bölgesini saran bir korse 4 hafta boyunca uygulanır. Hasta, ameliyatın ardından 3-4 gün sonra normal hayatını sürdürüp iş hayatına dönebilecek ölçüde iyileşir. Liposuction uygulaması yapılmışsa göğüs bölgesinde morarma ve ödeme bağlı şişlikler olabilir, bunlar birkaç hafta içinde kendiliğinden kaybolur ve yaklaşık 2 ay içinde yeni göğüs şekli belirmiş olur.

Ameliyatın etkisi kalıcıdır. Jinekomasti ameliyatı oldukça yüz güldürücü sonuçlar verir, göğüs bölgesinin görüntüsünü düzelterek, kendinize olan güveninizi arttırır.

Jinekomasti hakkında daha ayrıntılı bilgiye ihtiyacınız varsa tıklayınız.

Op. Dr. H. Nazmi BAYÇIN