MEME REKONSTRÜKSİYONU

Meme kanseri, kadınlarda en sık ortaya çıkan bir kanser türüdür. Meme kanserlerinin tedavisi için uygulanan en temel yöntem cerrahi tedavidir. Cerrahi tedavide, göğsün bir kısmı ya da gerekirse tamamı alınır. Cerrahi tedaviye ek olarak kanserin ilerleme derecesine göre radyoterapi ve kemoterapi de eklenebilir. Cerrahi tedavi uygulanarak göğsü alınmış bir kadın, kanser gibi bir hastalığa yakalanmış olmanın verdiği endişenin yanı sıra kadınlığını simgeleyen bir organının kaybından dolayı da büyük bir ruhsal çöküntü içinde olur. İlerleyen modern cerrahi teknikler ile günümüzde göğsünü kaybeden bir kadına yeni bir göğüs görünümünü kazandırma işlemi artık başarıyla uygulanabilmektedir. Meme rekonstrüksiyonunun yapılabilmesi için cerrahi tedaviden sonraki uygulanabilecek radyoterapi ve kemoterapi gibi tedavi rejimlerin sonuçlarının beklenmesinde yarar vardır.

Yeni bir göğüs oluşturmak birkaç değişik teknik uygulanarak sağlanabilir. Bunlardan biri, karın bölgesindeki yağ dokusunun, karın ön duvarını oluşturan kas ile birlikte, karından göğüs altına doğru oluşturulan bir tünelin içinden geçirilerek göğüs bölgesine transferi şeklindedir. Alt karın bölgesindeki yağ dokusu, normal bir göğüs dolgunluğunu oluşturmaya yetecek miktardadır. Bu yöntemin avantajı, kişi aynı zamanda karın bölgesindeki fazlalık yağlardan kurtulmuş olur.

Meme rekonstrüksiyonunda uygulanan TRAM flebi ameliyatları uygun donanıma sahip bir hastanede yapılır. Ameliyat sırasında genel anestezi uygulanır. 6 saat sürebilen bir ameliyattır. Ameliyatın ardından hasta kendini iyi hisseder ve herhangi bir problemi olmaz ise 3 gün sonra hastaneden çıkabilir. TRAM flebi ameliyatı hem göğüs, hem karın bölgesine uygulandığı için oldukça geniş çaplı bir ameliyattır, bu nedenle hastanın iyileşme süresi de aynı oranda zaman alır. Hastanın sağlık durumuna göre 10 gün kadar evde istirahat etmesi gerekir. Ev istirahati süresi boyunca kişi ilk günlerde bir başkasının yardımını alarak ev içinde yürüyebilir, ihtiyaçlarını görebilir, 4-5 gün sonra yardım ihtiyacı olmayacak derecede iyileşebilir. Karındaki fazlalıkların alınmasından dolayı karında gerginlik olur, bu durum da ağrıya sebep olabilir. Karın bölgesinin gergin durmasına neden olan pozisyonlarda durulmaması ağrıyı azaltır. Karın bölgesinin gerginliğini azaltmak için sırt üstü pozisyonda ve bacaklar karına doğru çekilerek yatılması, yürürken hafifçe öne doğru eğilerek yürünmesi yararlı olur. Ameliyattan 4-5 gün sonra banyo yapılabilir. İlk hafta sulu ve yumuşak yiyeceklerle beslenmekte ve hapşırma, öksürme, ıkınma ve bağırma gibi karnın iç basıncını arttıran hareketlerden sakınmakta yarar vardır. Herhangi bir problem olmadığı takdirde, hasta ameliyattan yaklaşık 10 gün sonra, göğüs ve karın bölgesine yük binmeyecek şekilde yavaş yavaş günlük işlerini yapmaya başlayarak normal hayatına dönebilir. Ancak yaklaşık 1-1,5 ay süreyle ağır ve yorucu işlerden sakınmak gerekir.

Daha önceden karın bölgesinden safra kesesi, mide gibi geçirilmiş ameliyatları olan hastalarda TRAM flebi tekniğini uygulamak mümkün olmaz. Böyle bir durum ya da TRAM flebinin uygulanışını teknik olarak zorlayan başka bir durum olduğu takdirde kalıcı ya da geçici doku genişleticiler, alternatif yöntem olarak düşünülebilir. Doku genişleticiler, silikondan imal edilmiş balon şeklinde malzemelerdir. Gerekli görülen bölgeye yapılan bir ameliyat ile deri altına yerleştirilir. İhtiyaca göre çeşitli şekil ve boyları vardır. Uygun şekil ve büyüklükteki doku genişletici, yerleştirilmesinin ardından 3-4 günlük aralar ile bir enjektör aracılığıyla içi bir miktar serum ile şişirilir. Doku genişletici şişirildikçe içeride dolgunluk oluşturur. Şişirme ölçüsü, doku genişleticinin büyüklüğüne göre düzenlenir. Şişirme süreci ortalama 1-2 ay sürer. Bu süre her şişirmede verilen serum miktarına ve doku genişleticinin hacmine bağlıdır. Doku genişletici tam olarak şiştiğinde göğüs bölgesinde meme şeklinde dolgun görünüm kazanılır. Doku genişletici kalıcı olarak takılmış ise herhangi bir problem olmadıkça bir daha çıkarılmaz, öylece kalır. Geçici doku genişleticiler kullanılmış ise, yeterli dolgunluk sağlandığında ikinci bir ameliyat ile içerideki doku genişletici çıkarılıp, onun yerine göğüs büyütme için kullanılan silikon meme protezleri yerleştirilir.

Doku genişletici yerleştirme ameliyatları, uygun donanıma sahip bir hastanede yapılır. Ameliyat sırasında genel anestezi uygulanır. İşlem ortalama 1 saat sürer. Ameliyattan sonra, hasta aynı gün ya da o gece kalması gerekirse ertesi gün hastaneden çıkabilir. Ameliyattan birkaç gün sonra banyo yapabilir. Ameliyattan sonra rahatsız edici bir ağrı olmaz. 10-15 günlük dönemin sonunda yaraların iyileşmesi ile, 3-5 günlük aralar ile doku genişletici şişirilmeye başlanır. 1-1,5 ay içinde istenilen büyüklüğe ulaşılmış olur. Şişirme işlemi ağrısız, basit bir işlemdir ve ofis ortamında uygulanabilir. Şişirme süreci içinde kişi, kendisine rahatsızlık vermeyecek derecede günlük işlerini görebilir. Geçici doku genişletici yerleştirilmiş hastalar ikinci kez ameliyat edilerek doku genişleticinin yerine kalıcı bir meme protezi takılır. Bu da ayrı bir ameliyattır ve ilk ameliyattaki gibi uygun donanımı olan bir hastanede genel anestezi altında yapılır. Hasta ameliyattan 1 gün sonra hastaneden çıkabilir. İlk ameliyattaki gibi 3 gün sonra banyo yapabilir. Ameliyattan sonra rahatsız edecek derecede bir ağrı olmaz. 1 hafta içinde günlük hayatına dönmesi mümkündür.

Ameliyatta hangi teknik uygulanırsa uygulansın, yine eksik olan meme başını oluşturmak için bir cerrahi işlem daha gerekir. Meme başı oluşturmak için çok sayıda yöntem mevcuttur. Bu yöntemlerden hangisinin uygulanacağına hasta ile karşılıklı konuşarak karar verilir. Eğer geçici doku genişletici yerleştirilmişse, kalıcı protez yerleştirmek üzere yapılan ameliyat sırasında meme başı da oluşturulabilir. Böylece ek bir girişime gerek kalmaz.

Meme rekonstrüksiyonu uygulanarak oluşturulan yeni memenin şekli ve büyüklüğü, diğer meme ile aynı olmayabilir. Diğer meme ile mutlak simetriyi sağlamak her zaman mümkün değildir. Bu nedenle hastaların her iki göğsün bire bir aynı olacağına dair bir beklenti içinde olmamaları gerekir. Her iki meme arasında şekil ve büyüklük açısından belirgin bir fark varsa, göğüsleri eşitleyebilmek için, sağlam olan memeye estetik göğüs büyütme ya da estetik göğüs küçültme ameliyatının yapılması düşünülebilir. Meme rekonstrüksiyonu, kaybedilmiş bir organın tekrar yerine konmasının yanı sıra hastanın psikolojik durumunun düzelmesini ve özgüvenini tekrar kazanmasını da sağlar.

Op. Dr. H. Nazmi BAYÇIN